İngiltere’ye gökkuşağı alabalık ihracatı: Vergi tedbiri 2031’e uzatıldı
Güncelleme tarihi: 1 gün önce
Birleşik Krallık, Türkiye menşeli belirli gökkuşağı alabalığı ürünlerine uyguladığı telafi edici vergiyi 30 Ocak 2031 tarihine kadar uzattı. 5 Kasım 2026’da yayımlanan 2026/31 sayılı bildirim, 6 Kasım’da yürürlüğe girdi. Karar mevcut vergi oranlarını değiştirmiyor.
Söz konusu gökkuşağı alabalık ihracatı tedbiri sübvansiyona karşı uygulanan bir ithalat vergisi. HM Revenue & Customs (HMRC), telafi edici vergiyi, menşe veya ihracat ülkesinde telafi edilebilir sübvansiyonlardan yararlanan ithal ürünlere uygulanan vergi olarak tanımlıyor. Bu vergi, diğer ithalat vergilerine ek olarak tahsil ediliyor.
İngiltere’ye gökkuşağı alabalık ihracatı hangi alabalık ürünlerini kapsıyor?
Ürün tanımı, İngiltere gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) ihracatına ait canlı, taze, soğutulmuş, dondurulmuş veya tütsülenmiş sunumları belirli ağırlık sınırlarıyla kapsıyor. Sınırlar sevkiyatın toplam ağırlığına değil, her bir balık veya filetoya uygulanıyor.
Ürün Türü | Kapsamdaki ağırlık sınırı |
Canlı balık veya başı üzerinde bütün balık | Her biri 1,2 kg veya daha az |
Başı alınmış balık | Her biri 1 kg veya daha az |
Fileto | Her biri 400 gram veya daha az |
Kaynak: [3]
Başı üzerinde veya başı alınmış balıklar bakımından solungaçların ve iç organların çıkarılmış olup olmaması ürün tanımında ayrıca belirtiliyor. Bildirimde yer alan Birleşik Krallık tarife kodları 0301919011, 0302118011, 0303149011, 0304429010, 0304829010 ve 0305430011.
İngiltere’ye alabalık ihracatında hangi vergi oranları uygulanıyor?
Korunan oranlar ihracatçıya göre değişiyor. Önceki 2021/12 sayılı bildirimdeki oranlar, yeni bildirimde de yer alıyor:
İhracatçıya göre değişen telafi edici vergi oranları | ||
İhracatçı veya bildirimdeki grup | Telafi edici vergi | Ek tarife kodu |
BAFA | %1,5 | B965 |
Özpekler | %6,7 | B966 |
Ternaeben | %8 | B967 |
Ek 1’de listelenen ihracatçılar | %6,9 | B964 |
Ek 2’de listelenen ihracatçılar | %7,6 | Ek 2’deki şirket kodu |
Diğer ihracatçılar | %9,5 | B999 |
Tabloda kısa şirket adları kullanılmıştır; tam ticari unvanlar ve şirket listeleri resmî bildirimin Tablo 1, Ek 1 ve Ek 2 bölümlerindedir. [1] [2]
Vergi, diğer ithalat vergileri eklenmeden önceki net, sınır teslim fiyat üzerinden hesaplanıyor. İhracatçıya özgü oran için geçerli ticari fatura ve Ek 3’teki beyanın HMRC’ye sunulması gerekiyor. Fatura veya beyan bulunmadığında %9,5’lik artık oran uygulanıyor. [1]
Türkiye’nin alabalık üretimi ve ticaret tedbirinin arka planı
Tarım ve Orman Bakanlığının 9 Haziran 2026 tarihli Su Ürünleri İstatistikleri bültenine göre, Türkiye’de 2025 yılında iç sularda 185.310 ton alabalık yetiştirildi. Aynı yıl bütün türleri kapsayan su ürünleri yetiştiriciliği 626.591 ton olarak kaydedildi. Bunlar üretim verileridir; ihracat miktarı değildir. [6]
Bakanlığın TEPGE tarafından yayımlanan Su Ürünleri Ürün Raporu 2025 çalışması, Türk somonunu 1,2 kg üzeri alabalık olarak tanımlıyor. Birleşik Krallık bildiriminde ise bütün balık, başı alınmış balık ve fileto için ayrı ağırlık sınırları bulunuyor. [7] [3]
Ticaret tedbirinin geçmişi 2026’dan önceye uzanıyor. Avrupa Birliği, 26 Şubat 2015 tarihli 2015/309 sayılı düzenlemeyle Türkiye menşeli belirli gökkuşağı alabalığı ürünlerine kesin telafi edici vergi uyguladı. Birleşik Krallık’ın 2020’de yayımladığı geçiş kararı, bu tedbirin kendi ticaret rejimine aktarılmasını kayda geçirdi. [4]
30 Kasım 2021 tarihli 2021/12 sayılı bildirim, uygulama dönemini 30 Ocak 2021–30 Ocak 2026 olarak belirlemişti. 22 Ocak 2026’da başlayan süre sonu gözden geçirmesi sırasında ise 2026/3 sayılı bildirimle mevcut verginin karar süreci tamamlanıncaya kadar devamı sağlandı. [2] [3]
Son karardaki beş yıllık uzatma, önceki bitiş tarihi olan 30 Ocak 2026 esas alınarak hesaplandı; Kasım 2026’dan başlayan yeni bir beş yıllık dönem değil. [1]
Türkiye–Birleşik Krallık STA’sı ile telafi edici verginin farkı
Birleşik Krallık’ın Türkiye ile ticarete ilişkin resmî rehberi, Serbest Ticaret Anlaşması (STA) kapsamındaki tercihli tarifeleri ve bu tarifelerden yararlanmak için menşein belgelenmesini açıklıyor. HMRC’nin ticaret tedbirleri rehberi ise telafi edici vergiyi diğer ithalat vergilerine ek bir uygulama olarak düzenliyor.
İngiltere’de şirket kurarak ithalat: Menşe ve belge şartları
GOV.UK şirket kuruluş rehberine göre bir özel limited şirketin en az bir yöneticisi bulunması gerekiyor. Yöneticinin Birleşik Krallık’ta ikamet etmesi zorunlu değil; şirketin ise ülkede kayıtlı bir merkez adresi bulunmalı. [9]
İthalatta menşe ayrı bir başlık. HMRC, telafi edici vergilerin eşyanın tercihli olmayan menşeine göre uygulandığını belirtiyor. Kurumun menşe rehberi de ürünün yetiştirildiği, üretildiği veya imal edildiği ülke ile satın alındığı ya da sevk edildiği ülkenin aynı olmayabileceğini açıklıyor. [5] [10]
İngiltere, İskoçya ve Galler’i kapsayan Büyük Britanya’ya balık ve balıkçılık ürünleri ithalatında DEFRA rehberi; çoğu ürün için IPAFFS üzerinden ithalat bildirimi, gümrük işlemleri ve ürün orta veya yüksek risk kategorisindeyse sağlık sertifikası öngörüyor. Bu belge şartları, şirket kuruluşundan ayrı ithalat düzenlemelerinde yer alıyor. [11] [9]
Türkiye alabalık ürünlerini hangi pazarlara satıyor?
Taze veya soğutulmuş alabalık
Bu ürün grubunda Türkiye’nin 2025 ihracatı 145,75 milyon ABD doları. Değer bakımından ilk beş pazar şöyle: [12]
2025 — taze veya soğutulmuş alabalık ihracatında ilk beş ülke | |
Pazar | İhracat değeri — milyon ABD doları |
Rusya Federasyonu | 117,25 |
Belarus | 19,41 |
Gürcistan | 2,33 |
Litvanya | 2,32 |
Polonya | 1,60 |
Kaynak: [12]
Dondurulmuş alabalık
Dondurulmuş alabalık grubunda 2025 ihracatı 413,18 milyon ABD doları. İlk beş pazar şöyle: [13]
2025 — dondurulmuş alabalık ihracatında ilk beş ülke | |
Pazar | İhracat değeri — milyon ABD doları |
Rusya Federasyonu | 277,63 |
Vietnam | 40,30 |
Japonya | 26,74 |
Almanya | 15,88 |
Belarus | 14,97 |
Kaynak: [13]
Aynı veri setinde, Türkiye’nin Birleşik Krallık’a dondurulmuş alabalık ihracatı 68,81 bin ABD doları olarak yer alıyor. Bu tutar, Birleşik Krallık’a satılan bütün alabalık ürünlerinin toplamı değil. [13]
Verinin kapsamı
WITS sayfaları HS 1988/92 (H0) sınıflamasını kullanıyor: taze/soğutulmuş alabalık için 030211, dondurulmuş alabalık için 030321. Bunlar, Birleşik Krallık kararındaki ağırlık sınırlarıyla daraltılmış on haneli tarife kodlarıyla aynı kapsamı göstermiyor. Tablolar yalnızca tedbire konu ürünlerin ihracatı olarak okunamaz. [12] [13] [3]
Fileto, tütsülenmiş ve canlı ürünler bu iki tablonun toplamına dahil değildir. Değerler, kaynakta yer alan bin ABD doları biriminden milyon ABD dolarına çevrilip iki ondalığa yuvarlanmıştır. Kaynak sayfalardaki dünya miktarı alanı sıfır göründüğünden burada toplam tonaj kullanılmamıştır. [12] [13]
Kaynaklar ve veri tarihleri
GOV.UK — Trade remedies notice 2026/31: countervailing duty rainbow trout from Turkey
Yayın: 2026-11-05; güncelleme/sayfa yenileme: 2026-11-05; erişim: 2026-11-09. Yürürlük: 6 Kasım 2026; bitiş: 30 Ocak 2031.
GOV.UK — Trade remedies notice 2021/12: countervailing duty on certain rainbow trout originating in Turkey
Yayın: 2021-11-30; güncelleme/sayfa yenileme: 2026-11-05; erişim: 2026-11-09. Tarihsel karşılaştırma; 2026/31 sayılı bildirimle değiştirilmiş eski metin.
GOV.UK — Trade remedies notice 2026/3: countervailing duty on certain rainbow trout originating in Turkey
Yayın: 2026-01-22; güncelleme/sayfa yenileme: 2026-05-21; erişim: 2026-11-09. Nihai uzatmayla karıştırılmayan inceleme dönemi devam bildirimi.
GOV.UK — Notice of determination: countervailing duty on certain rainbow trout originating in Turkey
Yayın: 2020-12-31; erişim: 2026-11-09. Metin 28 Şubat 2020 tarihli kararı ve 26 Şubat 2015 tarihli AB düzenlemesini içerir.
HM Revenue & Customs — Check when you need to pay anti-dumping, countervailing and safeguard duties
Yayın: 2023-03-31; erişim: 2026-11-09. Telafi edici verginin tanımı, ek vergi niteliği ve tercihli olmayan menşe.
Yayın: 2026-06-09T10:00:00+03:00; erişim: 2026-11-09. Veri dönemi 2025; iç su alabalık üretimi 185.310 ton.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — TEPGE — Su Ürünleri Ürün Raporu 2025, Yayın No. 418, sayfa 18
Yayın yılı: 2025; kesin gün belirtilmiyor; erişim: 2026-11-09. Kapakta yayın yılı 2025; kesin yayın günü belirtilmiyor. İlgili sayfa görsel olarak da doğrulandı.
Yayın: 2020-12-31; güncelleme/sayfa yenileme: 2022-11-21; erişim: 2026-11-09. STA ve tercihli tarife/menşe açıklaması; yeni anlaşma duyurusu olarak kullanılmıyor.
GOV.UK / Companies House rehberi — Set up a private limited company: Appoint directors and a company secretary
Yayın tarihi sayfada belirtilmiyor; erişim: 2026-11-09. Sayfada yayın/güncelleme tarihi görünmüyor; erişim tarihinde okunan rehber, yeni duyuru değildir.
HM Revenue & Customs — Check your goods meet the rules of origin
Yayın: 2020-12-01; güncelleme/sayfa yenileme: 2023-06-19; erişim: 2026-11-09. Menşe ile sevk/satın alma ülkesinin ayrımı.
Department for Environment, Food & Rural Affairs — Importing or moving fish to the UK
Yayın: 2020-12-31; güncelleme/sayfa yenileme: 2024-08-15; erişim: 2026-11-09. Büyük Britanya için genel ithalat bildirimi ve risk kategorisine bağlı sağlık sertifikası; Kuzey İrlanda'ya genellenmiyor.
Dünya Bankası WITS / UN Comtrade — Turkey Fresh or chilled trout exports by country, 2025
Yayın tarihi sayfada belirtilmiyor; güncelleme/sayfa yenileme: 2026-10-17; erişim: 2026-11-09. Sayfada Page Refreshed: Oct-17-2026 09:59 ET. HS 1988/92 (H0), 030211. Değer birimi bin ABD doları. Dünya miktarı 0 göründüğünden miktar toplamı kullanılmadı.
Dünya Bankası WITS / UN Comtrade — Turkey Frozen trout exports by country, 2025
Yayın tarihi sayfada belirtilmiyor; güncelleme/sayfa yenileme: 2026-10-14; erişim: 2026-11-09. Sayfada Page Refreshed: Oct-14-2026 05:26 ET. HS 1988/92 (H0), 030321. Değer birimi bin ABD doları. Dünya miktarı 0 göründüğünden miktar toplamı kullanılmadı.
Dünya Bankası WITS — WITS Data Providers
Yayın tarihi sayfada belirtilmiyor; erişim: 2026-11-09.
Yorumlar