Türk Girişimciler için Birleşik Krallık ticaret, ihracat, yatırım ve resmi işlemler sözlüğü
Güncelleme tarihi: 1 gün önce
Birleşik Krallık ticaret ve vergi sözlüğü nedir?
Birleşik Krallık ticaret, ihracat, yatırım ve resmi işlemler sözlüğü Türk girişimcilerin Birleşik Krallık'ta şirket kuruluşu, vergi, ithalat, ihracat, yatırım, gümrük ve resmi işlemlerde karşılaştıkları İngilizce kavramların Türkçe açıklamalarını bir araya getiren bilgi kaynağıdır. Sözlükte Companies House, HM Revenue & Customs (HMRC), Corporation Tax, VAT, EORI, Incoterms, Rules of Origin, PSC ve UTR gibi kavramlar açıklanıyor. Her terimin yanında, ilgili Birleşik Krallık resmi kurumunun GOV.UK üzerindeki kaynak sayfasına bağlantı veriliyor.

Birleşik Krallık'ın temel kurumları
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
United Kingdom — UK | Birleşik Krallık. İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan oluşur. “İngiltere” yalnızca bu dört ülkeden birinin adıdır. (Birleşik Krallık Hükümeti) |
Great Britain — GB | Büyük Britanya. İngiltere, İskoçya ve Galler’i kapsar; Kuzey İrlanda’yı kapsamaz. Gümrük ve ürün uygunluğu işlemlerinde UK ile GB ayrımı kullanılır. (Birleşik Krallık Hükümeti) |
HM Revenue & Customs — HMRC | Birleşik Krallık vergi ve gümrük idaresi. Vergilerin tahsili, gümrük işlemleri ve sorumluluğundaki diğer kamu ödemeleriyle ilgilenen kurumdur. (HM Revenue & Customs) |
Companies House | Şirketler sicili kurumu. Şirketlerin kuruluş ve sicilden çıkarılma işlemlerini yürütür; şirket bilgilerini kaydeder ve kamuya sunar. (Companies House) |
Department for Business and Trade — DBT | İş Dünyası ve Ticaret Bakanlığı. İşletmelerin yatırım yapmasını, büyümesini ve ihracatını destekleyen kamu kurumudur. (Department for Business and Trade) |
UK Export Finance — UKEF | Birleşik Krallık ihracat kredi kuruluşu. Birleşik Krallık ihracatını kredi, garanti ve sigorta araçlarıyla destekler; ihracatçıların sözleşme kazanmasına, yükümlülüklerini yerine getirmesine ve ödeme almasına yardımcı olur. (UK Export Finance) |
Intellectual Property Office — IPO | Fikrî Mülkiyet Ofisi. Marka, patent, tasarım ve telif hakkı dâhil fikrî mülkiyet alanlarından sorumlu resmî kurumdur. (Intellectual Property Office) |
İşletme türleri, sahiplik ve yönetim
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Sole trader | Kendi adına çalışan tek kişi işletmesi. İşletmeyi bir kişi kendi adına yürütür. Vergiden sonraki kazanç kendisine aittir; işletmenin borçlarından şahsen sorumludur. (HM Revenue & Customs) |
Business partnership | İş ortaklığı. Ortakların işletmenin sorumluluğunu ve kazançlarını paylaştığı yapıdır. Olağan ortaklıkta ortaklar, işletmenin zararları ve borçları bakımından kişisel sorumluluk taşır. (HM Revenue & Customs) |
Limited Liability Partnership — LLP | Sınırlı sorumlu ortaklık. En az iki üyeyle kurulur. Üyeler kişi veya şirket olabilir; işletme borçlarından şahsen sorumlu olmamaları bu yapının temel özelliğidir. (Companies House) |
Private limited company — Ltd | Özel limited şirket. Sahiplerinden ayrı bir tüzel kişiliği bulunan şirket yapısıdır. Şirketin yönetimi ile şirket sahipliği ayrı kavramlardır. (Companies House) |
Limited by shares | Paylarla sınırlı sorumluluk. Şirketin pay sermayesi vardır. Pay sahibinin sorumluluğu, sahip olduğu paylar için henüz ödemediği tutarla sınırlıdır. (Companies House) |
Limited by guarantee | Garanti taahhüdüyle sınırlı sorumluluk. Pay sermayesi yerine garantör üyeler bulunur. Üyeler, şirketin tasfiyesinde önceden kabul ettikleri tutarı ödemeyi taahhüt eder. (Companies House) |
Public Limited Company — PLC | Paylarını halka arz edebilen şirket. Pay sermayesine sahip bu şirket türü, paylarını halka sunabilir. PLC olmak, payların mutlaka borsada işlem gördüğü anlamına gelmez. (Companies House) |
Overseas company / UK establishment | Yurt dışında kurulmuş şirket / Birleşik Krallık işyeri. Overseas company, Birleşik Krallık dışında kurulmuş şirkettir. UK establishment, bu şirketin Birleşik Krallık’taki işyeri veya şubesidir. (Companies House) |
Director | Şirket yöneticisi. Şirketin yürütülmesi, hesapları ve gerekli bildirimleri bakımından hukuki sorumluluk taşıyan kişidir. (Companies House) |
Shareholder | Pay sahibi veya hissedar. Şirkette pay sahibi olan kişi veya kuruluştur. Oy kullanma ve kâr payı hakları, sahip olunan payların türüne bağlı olabilir. (Companies House) |
Person with Significant Control — PSC | Şirkette önemli kontrol sahibi kişi. Örneğin payların veya oy haklarının %25’inden fazlasına sahip olmak ya da yöneticilerin çoğunluğunu atama veya görevden alma hakkı bulunması, PSC ölçütleri arasındadır. (Companies House) |

Şirket kuruluşu, kayıtlar ve resmî işlemler
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Incorporation | Şirketin tüzel kişilik kazanacak şekilde kurulması. İşletmenin Companies House’a şirket olarak kaydedilmesi işlemidir. (Companies House) |
Certificate of incorporation | Şirket kuruluş belgesi. Şirketin hukuken var olduğunu gösterir; şirket numarasını ve kuruluş tarihini içerir. (Companies House) |
Company Registration Number — CRN | Şirket sicil numarası. Companies House kaydında şirketi tanımlayan numaradır. Kuruluş belgesinde yer alır; HMRC’nin vergi referans numarasıyla aynı değildir. (Companies House) |
Registered office address | Şirketin kayıtlı merkez adresi. Resmî yazışmalar için kullanılan fiziksel adrestir. Şirketin kayıtlı olduğu Birleşik Krallık ülkesinde bulunur ve kamuya açık sicilde gösterilir. (Companies House) |
Registered email address | Kayıtlı e-posta adresi. Companies House’un şirketle iletişim kurmak için kullandığı e-posta adresidir. Kamuya açık şirket sicilinde yayımlanmaz. (Companies House) |
Standard Industrial Classification — SIC code | Ekonomik faaliyet sınıflandırma kodu. Şirketin hangi faaliyet alanında çalıştığını tanımlamak için Companies House kayıtlarında kullanılan koddur. (Companies House) |
Memorandum of association | Şirket kuruluş irade beyanı. İlk pay sahiplerinin veya garantörlerin şirketi kurmayı kabul ettiklerini gösteren hukuki belgedir. (Companies House) |
Articles of association | Şirketin yönetim kuralları. Şirketin nasıl yürütüleceğini belirleyen yazılı kurallardır. Kuruluş irade beyanından ayrı bir belgedir. (Companies House) |
Statement of capital | Pay sermayesi bildirimi. Şirketin payları, pay türleri, toplam pay değeri ve pay sahipleri hakkındaki bilgileri içeren bildirimdir. (Companies House) |
Confirmation statement | Şirket bilgileri teyit bildirimi. Companies House’taki şirket bilgilerinin doğru olduğunu teyit eder. En az yılda bir verilir; yıllık hesapların veya vergi beyannamesinin yerine geçmez. (Companies House) |
Annual accounts / Statutory accounts | Yıllık hesaplar / Kanuni finansal tablolar. Şirketin mali yıl kayıtlarından hazırlanan finansal raporlardır. Bilanço, kâr-zarar hesabı ve şirketin tabi olduğu kurallara göre diğer açıklamaları kapsar. (Companies House) |
Dormant company | Faaliyetsiz şirket. Ticari faaliyeti ve başka geliri olmayan şirketler için kullanılabilen statüdür. Companies House ile Corporation Tax bakımından “dormant” olmanın ölçütleri farklıdır. (Companies House ve HM Revenue & Customs) |
Company authentication code | Şirket elektronik işlem doğrulama kodu. Companies House’a şirket adına elektronik bildirim yapılmasını sağlayan altı karakterli koddur. Kişisel kimlik doğrulama kodundan farklıdır. (Companies House) |
Companies House personal code | Companies House kişisel kodu. Kimlik doğrulaması tamamlanan kişiye verilen 11 karakterli koddur. Şirkete değil kişiye aittir; doğrulanmış kimliğin şirket görevleriyle ilişkilendirilmesinde kullanılır. (Companies House) |
Authorised Corporate Service Provider — ACSP | Yetkilendirilmiş kurumsal hizmet sağlayıcısı. Companies House’a yetkili temsilci olarak kaydolmuş hizmet sağlayıcısıdır. Yetkisi kapsamında müşterilerinin kimlik doğrulamasını gerçekleştirebilir. (Companies House) |
Government Gateway | Devlet hizmetleri kullanıcı hesabı sistemi. HMRC’nin çeşitli çevrim içi hizmetlerine erişimde kullanılan kullanıcı kimliği ve giriş sistemidir. Şirket için oluşturulan bilgiler, kişinin kendi hesabından ayrı olabilir. (HM Revenue & Customs) |
GOV.UK One Login | GOV.UK ortak giriş hesabı. Bu sistemi kullanan kamu hizmetlerine giriş yapılmasını ve gerektiğinde kişinin kimliğini doğrulamasını sağlayan hesaptır. (Government Digital Service) |
Muhasebe, kazanç ve temel vergi terimleri
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Unique Taxpayer Reference — UTR | Mükellefe özgü vergi referans numarası. HMRC tarafından verilen 10 haneli numaradır. Kişilerin ve şirketlerin kendi vergi kayıtları için ayrı UTR’leri bulunabilir. (HM Revenue & Customs) |
Corporation Tax | Kurumlar vergisi. Şirketlerin ve kapsamına giren diğer kuruluşların vergilendirilebilir kârları üzerinden alınan vergidir. Ciro üzerinden alınan bir vergi değildir. (HM Revenue & Customs) |
Company Tax Return | Şirket vergi beyannamesi. Corporation Tax bakımından kâr veya zararın ve ödenecek verginin hesaplanarak HMRC’ye bildirildiği beyannamedir. (HM Revenue & Customs) |
Income Tax | Gelir vergisi. Kişilerin vergi kapsamına giren gelirleri üzerinden alınan vergidir. Her gelir türü aynı kurallara tabi değildir. (HM Revenue & Customs) |
Self Assessment | Kişisel vergi beyan sistemi. HMRC’nin belirli gelirler üzerindeki Income Tax’i toplamak için kullandığı sistemdir. Beyan yükümlülüğü bulunan kişi gelirlerini vergi beyannamesiyle bildirir. (HM Revenue & Customs) |
Tax year | Vergi yılı. Kişisel gelir vergisi bakımından 6 Nisan’da başlayan ve takip eden yılın 5 Nisan’ında sona eren dönemdir. (HM Revenue & Customs) |
Accounting period for Corporation Tax | Kurumlar vergisi hesap dönemi. Şirketin Corporation Tax hesabının yapıldığı dönemdir. Bir hesap dönemi 12 aydan uzun olamaz; şirketin finansal raporlama dönemiyle her durumda aynı olmak zorunda değildir. (HM Revenue & Customs) |
Turnover | Ciro. İşletmenin giderleri düşülmeden önce elde ettiği toplam ticari gelir veya satış tutarıdır. Kâr ile aynı değildir. (HM Revenue & Customs) |
Taxable profit | Vergilendirilebilir kâr. Vergi kurallarına göre hesaplanan ve verginin esas alındığı kârdır. Corporation Tax için hesaplanan kâr, yıllık hesaplarda görülen muhasebe kârından farklı olabilir. (HM Revenue & Customs) |
Allowable business expenses | Vergi hesabında indirilebilen işletme giderleri. İlgili vergi kurallarının izin verdiği giderlerdir. Corporation Tax bakımından giderin iş amacıyla yapılması ve özel olarak yasaklanmamış olması gibi koşullar aranır. (HM Revenue & Customs) |
Capital allowances | Sermaye harcamalarına ilişkin vergi indirimleri. İşletmede kullanılmak üzere alınan uygun ekipman, makine veya diğer varlıkların maliyetinin, kurallar çerçevesinde vergilendirilebilir kârdan indirilmesini sağlar. (HM Revenue & Customs) |
Dividend | Kâr payı. Şirketin mevcut dağıtılabilir kârından pay sahiplerine yaptığı ödemedir. Corporation Tax hesaplanırken işletme gideri olarak indirilemez. (HM Revenue & Customs) |
Director’s loan | Yöneticiye verilen borç. Yöneticinin şirketten aldığı; ücret, kâr payı, gider iadesi veya daha önce şirkete verdiği paranın geri ödemesi niteliğinde olmayan tutardır. (HM Revenue & Customs) |
Tax residence — individuals | Gerçek kişilerde vergi mukimliği. Kişinin Birleşik Krallık vergi kuralları bakımından yerleşik sayılıp sayılmadığını belirleyen statüdür. Yurt dışı gelirlerinin vergilendirilmesini etkiler. (HM Revenue & Customs) |
Double Taxation Agreement — DTA | Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması. Aynı gelirin iki ülkede vergilendirilmesi durumunda hangi vergi hakkı veya indirim mekanizmasının uygulanacağını düzenleyen anlaşmadır. Birleşik Krallık ile Türkiye arasında böyle bir anlaşma bulunur. (HM Revenue & Customs) |
Pay As You Earn — PAYE | Ücret üzerinden vergi ve prim tahsil sistemi. İşverenin ücret ödemelerinden Income Tax ve ilgili National Insurance tutarlarını hesaplayarak HMRC’ye bildirmesinde ve ödemesinde kullanılan sistemdir. (HM Revenue & Customs) |
National Insurance contributions — NICs | Ulusal sigorta primleri. Çalışma durumuna göre çalışanlar, işverenler ve kendi hesabına çalışanlar bakımından doğabilen primlerdir. Belirli sosyal haklar ve devlet emekliliğiyle ilişkilidir. (HM Revenue & Customs) |
Making Tax Digital — MTD | Vergi işlemlerinin dijitalleştirilmesi sistemi. Kapsamındaki vergi kayıtlarının dijital tutulmasını ve ilgili bildirimlerin uyumlu yazılımlarla HMRC’ye iletilmesini öngörür. VAT ve Income Tax için ayrı uygulamaları vardır. (HM Revenue & Customs) |
Business rates | Ticari taşınmazlara ilişkin yerel vergi. Mağaza, ofis ve depo gibi konut dışı taşınmazlara uygulanır. Birleşik Krallık’ın farklı ülkelerinde uygulama sistemleri farklılaşır. (Valuation Office Agency) |
VAT: Katma değer vergisi terimleri
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Value Added Tax — VAT | Katma değer vergisi. VAT kaydı bulunan işletmelerin sattığı çoğu mal ve hizmete uygulanan vergidir. İşlemin niteliğine göre farklı oran veya istisna kuralları bulunur. (HM Revenue & Customs) |
VAT registration / VAT Registration Number — VRN | VAT kaydı / VAT kayıt numarası. İşletmenin HMRC nezdinde VAT için kaydedilmesidir. Kayıt sonucunda dokuz haneli VAT numarası verilir. (HM Revenue & Customs) |
VAT taxable turnover | VAT kapsamındaki vergilendirilebilir ciro. VAT’den istisna olmayan mal ve hizmet satışlarının toplam değeridir. Sıfır oranlı satışlar da bu hesaba dâhildir. (HM Revenue & Customs) |
VAT Return | VAT beyannamesi. Belirli bir dönem için satışlarda hesaplanan ve alışlarda ödenen VAT bilgilerinin HMRC’ye bildirildiği beyannamedir. (HM Revenue & Customs) |
Input tax | Alışlarda yüklenilen VAT. İşletmenin mal ve hizmet alımlarında ödediği VAT’dir. İndirilebilmesi veya geri alınabilmesi ilgili kurallara bağlıdır. (HM Revenue & Customs) |
Output tax | Satışlarda hesaplanan VAT. VAT kaydı bulunan işletmenin vergiye tabi satışları üzerinden hesapladığı VAT’dir. (HM Revenue & Customs) |
Zero-rated | Sıfır oranlı işlem. VAT kapsamındaki bir işleme %0 oran uygulanmasıdır. İşlem, VAT bakımından vergilendirilebilir olmaya devam eder. (HM Revenue & Customs) |
Exempt | VAT’den istisna işlem. VAT uygulanmayan istisna kapsamındaki işlemdir. Sıfır oranlı işlemden farklıdır; ilgili giderlerdeki VAT’nin geri alınmasını da etkileyebilir. (HM Revenue & Customs) |
Place of supply — services | Hizmetin VAT bakımından sunulduğu yer. Hizmetin hangi ülkede verilmiş sayılacağını belirleyen kurallardır. Hizmete hangi ülkenin VAT kurallarının uygulanacağını belirlemede kullanılır. (HM Revenue & Customs) |
Reverse charge — overseas services | Yurt dışından alınan hizmetlerde alıcının VAT’yi hesaplaması. Uygulandığı durumlarda VAT’yi yabancı tedarikçi yerine Birleşik Krallık’taki müşteri hesaplar ve kendi beyannamesinde gösterir. (HM Revenue & Customs) |
Postponed VAT Accounting — PVA | İthalat VAT’sinin beyanname üzerinden muhasebeleştirilmesi. Uygun ithalatlarda VAT’yi sınırda ödemek yerine VAT beyannamesinde hesaplamaya; indirim şartları sağlanıyorsa aynı beyannamede indirmeye imkân verir. (HM Revenue & Customs) |
İthalat, ihracat, gümrük ve menşe
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Import | İthalat. Bir ülkeye yurt dışından mal getirilmesidir. Birleşik Krallık rehberlerinde Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda için farklı ithalat süreçleri bulunabilir. (HM Revenue & Customs) |
Export | İhracat. Malların bir ülkeden yurt dışına gönderilmesidir. Birleşik Krallık’tan ihracatta varış ülkesinin kuralları, gümrük beyanı ve gerektiğinde izin belgeleri dikkate alınır. (HM Revenue & Customs) |
Economic Operators Registration and Identification — EORI | Gümrük işlemleri için işletmeci kayıt ve tanımlama numarası. Mal hareketlerinde ve gümrük işlemlerinde kullanılır. Büyük Britanya için GB, belirli Kuzey İrlanda işlemleri için XI başlangıçlı numaralar söz konusudur. (HM Revenue & Customs) |
Commodity code | Eşya tarife sınıflandırma kodu. Malın gümrük beyannamesinde sınıflandırılmasını sağlar. Uygulanacak vergilerin, izinlerin ve bazı diğer şartların belirlenmesinde kullanılır. (HM Revenue & Customs) |
Trade Tariff | Gümrük tarife sistemi. Ürün sınıflandırmasının, gümrük vergilerinin ve ilgili ithalat kurallarının kontrol edildiği resmî sistemdir. (HM Revenue & Customs) |
Customs Duty | Gümrük vergisi. İthal edilen mala, tarife sınıflandırması ve ilgili gümrük kuralları uyarınca uygulanabilen vergidir. İthalat VAT’sinden ayrı bir vergidir. (HM Revenue & Customs) |
Import VAT | İthalat katma değer vergisi. Mal ithalatı nedeniyle doğabilen VAT’dir. Gümrük vergisi ile ayrı hesaplama ve ödeme kurallarına tabidir. (HM Revenue & Customs) |
Customs value | Gümrük kıymeti. İthal edilen malın gümrük değerleme kurallarına göre belirlenen değeridir. Gümrük vergisi ve ithalat VAT’si hesaplamalarında kullanılır. (HM Revenue & Customs) |
Customs declaration | Gümrük beyannamesi. İthal veya ihraç edilen mallara ve uygulanacak gümrük işlemine ilişkin bilgilerin gümrük idaresine resmî olarak bildirilmesidir. (HM Revenue & Customs) |
Customs Declaration Service — CDS | Gümrük Beyan Sistemi. Birleşik Krallık’ta ithalat ve ihracat beyannamelerinin sunulmasında kullanılan HMRC sistemidir. (HM Revenue & Customs) |
Customs agent / Customs broker | Gümrük temsilcisi veya aracısı. İşletme adına gümrük beyannamesi ve ilgili işlemleri yürütebilen hizmet sağlayıcısıdır. (HM Revenue & Customs) |
Freight forwarder | Taşıma organizatörü. Uluslararası mal taşımacılığını organize eden hizmet sağlayıcısıdır. Sunduğu hizmete bağlı olarak gümrük işlemlerini de düzenleyebilir. (HM Revenue & Customs) |
Direct representation | Doğrudan temsil. Temsilcinin müşterisi adına işlem yapmasıdır. Beyanın doğruluğu ve doğan vergiler bakımından temel sorumluluk müşteride kalır. (HM Revenue & Customs) |
Indirect representation | Dolaylı temsil. Temsilcinin müşteri hesabına, fakat kendi adına işlem yapmasıdır. Temsilci, gümrük vergisi ve ithalat VAT’sinden müşteriyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. (HM Revenue & Customs) |
Free Trade Agreement — FTA | Serbest ticaret anlaşması. Taraflar arasındaki ticarette tercihli tarifeler, menşe kuralları ve diğer ticari düzenlemeleri belirleyen anlaşmadır. Anlaşmanın bulunması, her malın koşulsuz vergisiz olduğu anlamına gelmez. (Department for Business and Trade) |
Rules of origin | Menşe kuralları. Malın hangi ülke menşeli sayılacağını belirler. Menşe, malın gönderildiği veya satın alındığı ülkeyle aynı olmak zorunda değildir. (HM Revenue & Customs) |
Declaration on origin | Menşe beyanı. İhracatçının malın ilgili menşe şartlarını karşıladığını belirten beyanıdır. Birleşik Krallık–Türkiye ticaret anlaşmasında tercihli tarife talebinde kullanılır. (Department for Business and Trade) |
Tariff preference | Tercihli gümrük tarifesi. İlgili anlaşmanın menşe ve diğer şartlarını karşılayan mallara uygulanan indirimli veya sıfır gümrük vergisidir. (Department for Business and Trade) |
Tariff quota | Tarife kotası. Belirli miktardaki ithalata normalden düşük gümrük vergisi uygulanmasına imkân veren düzenlemedir. İndirimli uygulama, belirlenen miktarla sınırlıdır. (Department for Business and Trade) |
Import licence / Export licence | İthalat izni / İhracat izni. İlgili ürünün ithalatı veya ihracatı için yetkili makamdan alınması gereken izindir. Gereklilik, ürünün türüne ve uygulanan kontrollere bağlıdır. (Department for Business and Trade) |
Özel gümrük işlemleri ve ticaret savunma önlemleri
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Customs warehousing | Gümrük antreposu rejimi. Malların, gümrük vergisi ve VAT ödemesi ertelenerek yetkili bir antrepoda tutulmasıdır. Vergilerin doğması, malların daha sonra hangi işleme tabi tutulduğuna bağlıdır. (HM Revenue & Customs) |
Inward processing | Dâhilde işleme. İşlenmek veya onarılmak üzere ithal edilen mallarda, izin ve rejim şartları kapsamında gümrük vergisi ile ithalat VAT’sinin askıya alınmasını sağlayan düzenlemedir. (HM Revenue & Customs) |
Duty Deferment Account — DDA | Gümrük vergileri erteleme hesabı. Kapsamındaki ithalat vergilerinin her sevkiyatta ayrı ödenmesi yerine, aylık tek otomatik ödeme yoluyla ödenmesini sağlayan hesaptır. (HM Revenue & Customs) |
Anti-dumping duty | Dampinge karşı vergi. Dampingli ithalatın yerli sanayi üzerindeki zararlı etkilerine karşı uygulanan ek vergidir. Damping, malın ihracatçı ülkedeki normal değerinin altında ihraç edilmesiyle ilişkilidir. (Trade Remedies Authority) |
Countervailing duty | Sübvansiyona karşı telafi edici vergi. Belirli yabancı devlet sübvansiyonlarından yararlanan ithalatın yerli sanayiye verdiği zararı gidermek için uygulanabilen ek vergidir. (HM Revenue & Customs) |
Safeguard measure | Korunma önlemi. Artan ithalatın yerli üreticilere ciddi zarar vermesi veya zarar tehdidi oluşturması durumunda uygulanabilen geçici ticaret önlemidir. Ek vergi veya tarife kotası içerebilir. (Trade Remedies Authority) |
Ticari belgeler ve teslim şekilleri
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Invoice | Fatura. Satıcı, müşteri, mal veya hizmet, tarihler ve ödenecek tutar gibi bilgileri içeren ticari belgedir. VAT uygulanıyorsa ilgili vergi bilgileri de gösterilir. (HM Revenue & Customs) |
Commercial invoice | Ticari fatura. Dış ticarette malın tanımı, miktarı, bedeli ve tarafları gibi bilgileri gösteren; taşıma ve gümrük işlemlerinde kullanılan faturadır. (Department for Business and Trade) |
Incoterms | Uluslararası teslim şekilleri. Satıcı ve alıcının mal teslimindeki görev, maliyet ve risk paylaşımını belirleyen kurallardır. (HM Revenue & Customs) |
EXW — Ex Works | İşyerinde teslim. Satıcı, malları kendi tesisinde veya belirlenen yerde alıcının kullanımına sunar; araca yükleme ve ihracat gümrüklemesini üstlenmez. (HM Revenue & Customs) |
FCA — Free Carrier | Taşıyıcıya teslim. Mallar, belirlenen yerde alıcının seçtiği taşıyıcıya veya kişiye teslim edilir. (HM Revenue & Customs) |
FOB — Free on Board | Gemide teslim. Mallar, yükleme limanında belirlenen gemiye yüklenir; kayıp veya hasar riski gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. (HM Revenue & Customs) |
CIF — Cost, Insurance and Freight | Mal bedeli, sigorta ve navlun. Satıcı, varış limanına taşıma ve sigortayı karşılar; risk, yükleme limanında mallar gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. (HM Revenue & Customs) |
DAP — Delivered at Place | Belirlenen yerde teslim. Mallar, varış yerinde gelen araç üzerinde boşaltılmaya hazır olarak alıcıya sunulur. (HM Revenue & Customs) |
DDP — Delivered Duty Paid | Vergileri ödenmiş teslim. Satıcı, ihracat ve ithalat gümrük işlemleri ile vergileri üstlenir; malları belirlenen yerde boşaltılmaya hazır teslim eder. (HM Revenue & Customs) |
Yatırım, finansman ve destek programları
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
Foreign Direct Investment — FDI | Doğrudan yabancı yatırım. DBT’nin istatistiksel tanımında, yurt dışındaki yatırımcının Birleşik Krallık’taki işletmede en az %10 pay veya oy hakkı edinmesiyle ilişkilendirilen yatırımdır. (Department for Business and Trade) |
Equity finance | Pay karşılığı finansman. İşletmenin, yatırımcıya şirket payı vererek sermaye sağlamasıdır. Borçlanma yoluyla finansmandan farklıdır. (HM Revenue & Customs) |
Debt finance | Borç finansmanı. İşletmenin banka veya yatırımcılardan borç alarak finansman sağlamasıdır. Pay çıkararak sermaye toplamak yerine borç yükümlülüğü doğurur. (HM Revenue & Customs) |
Grant | Hibe. Belirli amaç ve koşullarla verilen finansal destektir. Hibe koşullarının ihlali veya paranın uygun kullanılmaması durumunda geri ödeme istenebilir. (Birleşik Krallık Hükümeti) |
Eligibility criteria | Başvuru uygunluk şartları. Bir destek veya finansman programına başvurabilmek için karşılanması gereken ölçütlerdir. (Birleşik Krallık Hükümeti) |
Match funding | Eş finansman. Kamu desteğini tamamlamak üzere başvurucunun sağlaması gereken finansman katkısıdır. Katkının kapsamı ve miktarı ilgili programın koşullarına bağlıdır. (Cabinet Office) |
Enterprise Investment Scheme — EIS | İşletme yatırımına yönelik vergi teşvik programı. Uygun şirketlerin yeni paylarına yatırım yapan bireylere, belirli koşullarla vergi avantajları sunarak şirketlerin sermaye toplamasını destekler. (HM Revenue & Customs) |
Seed Enterprise Investment Scheme — SEIS | Yeni işletmelerin başlangıç yatırımlarına yönelik vergi teşvik programı. Uygun yeni işletmelerin paylarına yatırım yapan bireylere, program şartları çerçevesinde vergi avantajları sağlar. (HM Revenue & Customs) |
National Security and Investment Act — NSI Act | Ulusal Güvenlik ve Yatırım Yasası. Belirli şirket veya varlık edinimlerinin ulusal güvenlik bakımından incelenmesini ve gerektiğinde işleme müdahale edilmesini sağlayan yasal çerçevedir. (Cabinet Office) |
Ürün uygunluğu ve fikri mülkiyet
İngilizce terim veya kısaltma | Türkçe karşılığı ve açıklaması |
UK Conformity Assessed — UKCA | Birleşik Krallık uygunluk işareti. Kapsamındaki ürünlerde üreticinin ilgili Birleşik Krallık ürün gerekliliklerinin karşılandığını belirttiği işarettir. Uygulanacak süreç ürün türüne ve pazara göre belirlenir. (Department for Business and Trade) |
CE marking | CE uygunluk işareti. Üreticinin ürünün ilgili Avrupa ürün gerekliliklerini karşıladığını belirttiği işarettir. Büyük Britanya’da kabul edilmesi, ilgili ürün grubunun kurallarına bağlıdır. (Department for Business and Trade) |
Trade mark | Marka. İşletmenin mal veya hizmetlerini tanımlayan marka adı veya logo gibi işaretlerdir. Marka tescili, izinsiz kullanıma karşı hukuki koruma sağlar. (Intellectual Property Office) |
Patent | Patent. Şartları karşılayan bir buluş için verilen; sahibine buluşun izinsiz üretilmesine, kullanılmasına veya satılmasına karşı hukuki koruma sağlayan haktır. (Intellectual Property Office) |



Yorumlar