top of page

Türk Girişimciler için Birleşik Krallık ticaret, ihracat, yatırım ve resmi işlemler sözlüğü

NarPoint
31 Eki
12 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 1 gün önce



Birleşik Krallık ticaret ve vergi sözlüğü nedir?

Birleşik Krallık ticaret, ihracat, yatırım ve resmi işlemler sözlüğü Türk girişimcilerin Birleşik Krallık'ta şirket kuruluşu, vergi, ithalat, ihracat, yatırım, gümrük ve resmi işlemlerde karşılaştıkları İngilizce kavramların Türkçe açıklamalarını bir araya getiren bilgi kaynağıdır. Sözlükte Companies House, HM Revenue & Customs (HMRC), Corporation Tax, VAT, EORI, Incoterms, Rules of Origin, PSC ve UTR gibi kavramlar açıklanıyor. Her terimin yanında, ilgili Birleşik Krallık resmi kurumunun GOV.UK üzerindeki kaynak sayfasına bağlantı veriliyor.
Önde Türkiye ve Birleşik Krallık bayarakları arkasında Big Ben görünüyor.
Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ekonomik ilişkiler güçleniyor.

Birleşik Krallık'ın temel kurumları

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

United Kingdom — UK

Birleşik Krallık. İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan oluşur. “İngiltere” yalnızca bu dört ülkeden birinin adıdır. (Birleşik Krallık Hükümeti)

Great Britain — GB

Büyük Britanya. İngiltere, İskoçya ve Galler’i kapsar; Kuzey İrlanda’yı kapsamaz. Gümrük ve ürün uygunluğu işlemlerinde UK ile GB ayrımı kullanılır. (Birleşik Krallık Hükümeti)

HM Revenue & Customs — HMRC

Birleşik Krallık vergi ve gümrük idaresi. Vergilerin tahsili, gümrük işlemleri ve sorumluluğundaki diğer kamu ödemeleriyle ilgilenen kurumdur. (HM Revenue & Customs)

Companies House

Şirketler sicili kurumu. Şirketlerin kuruluş ve sicilden çıkarılma işlemlerini yürütür; şirket bilgilerini kaydeder ve kamuya sunar. (Companies House)

Department for Business and Trade — DBT

İş Dünyası ve Ticaret Bakanlığı. İşletmelerin yatırım yapmasını, büyümesini ve ihracatını destekleyen kamu kurumudur. (Department for Business and Trade)

UK Export Finance — UKEF

Birleşik Krallık ihracat kredi kuruluşu. Birleşik Krallık ihracatını kredi, garanti ve sigorta araçlarıyla destekler; ihracatçıların sözleşme kazanmasına, yükümlülüklerini yerine getirmesine ve ödeme almasına yardımcı olur. (UK Export Finance)

Intellectual Property Office — IPO

Fikrî Mülkiyet Ofisi. Marka, patent, tasarım ve telif hakkı dâhil fikrî mülkiyet alanlarından sorumlu resmî kurumdur. (Intellectual Property Office)


İşletme türleri, sahiplik ve yönetim

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Sole trader

Kendi adına çalışan tek kişi işletmesi. İşletmeyi bir kişi kendi adına yürütür. Vergiden sonraki kazanç kendisine aittir; işletmenin borçlarından şahsen sorumludur. (HM Revenue & Customs)

Business partnership

İş ortaklığı. Ortakların işletmenin sorumluluğunu ve kazançlarını paylaştığı yapıdır. Olağan ortaklıkta ortaklar, işletmenin zararları ve borçları bakımından kişisel sorumluluk taşır. (HM Revenue & Customs)

Limited Liability Partnership — LLP

Sınırlı sorumlu ortaklık. En az iki üyeyle kurulur. Üyeler kişi veya şirket olabilir; işletme borçlarından şahsen sorumlu olmamaları bu yapının temel özelliğidir. (Companies House)

Private limited company — Ltd

Özel limited şirket. Sahiplerinden ayrı bir tüzel kişiliği bulunan şirket yapısıdır. Şirketin yönetimi ile şirket sahipliği ayrı kavramlardır. (Companies House)

Limited by shares

Paylarla sınırlı sorumluluk. Şirketin pay sermayesi vardır. Pay sahibinin sorumluluğu, sahip olduğu paylar için henüz ödemediği tutarla sınırlıdır. (Companies House)

Limited by guarantee

Garanti taahhüdüyle sınırlı sorumluluk. Pay sermayesi yerine garantör üyeler bulunur. Üyeler, şirketin tasfiyesinde önceden kabul ettikleri tutarı ödemeyi taahhüt eder. (Companies House)

Public Limited Company — PLC

Paylarını halka arz edebilen şirket. Pay sermayesine sahip bu şirket türü, paylarını halka sunabilir. PLC olmak, payların mutlaka borsada işlem gördüğü anlamına gelmez. (Companies House)

Overseas company / UK establishment

Yurt dışında kurulmuş şirket / Birleşik Krallık işyeri. Overseas company, Birleşik Krallık dışında kurulmuş şirkettir. UK establishment, bu şirketin Birleşik Krallık’taki işyeri veya şubesidir. (Companies House)

Director

Şirket yöneticisi. Şirketin yürütülmesi, hesapları ve gerekli bildirimleri bakımından hukuki sorumluluk taşıyan kişidir. (Companies House)

Shareholder

Pay sahibi veya hissedar. Şirkette pay sahibi olan kişi veya kuruluştur. Oy kullanma ve kâr payı hakları, sahip olunan payların türüne bağlı olabilir. (Companies House)

Person with Significant Control — PSC

Şirkette önemli kontrol sahibi kişi. Örneğin payların veya oy haklarının %25’inden fazlasına sahip olmak ya da yöneticilerin çoğunluğunu atama veya görevden alma hakkı bulunması, PSC ölçütleri arasındadır. (Companies House)


Central Londra fotoğrafı
Türk girişimcilerin Birleşik Krallık'taki yatırımları her geçen gün artıyor.

Şirket kuruluşu, kayıtlar ve resmî işlemler

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Incorporation

Şirketin tüzel kişilik kazanacak şekilde kurulması. İşletmenin Companies House’a şirket olarak kaydedilmesi işlemidir. (Companies House)

Certificate of incorporation

Şirket kuruluş belgesi. Şirketin hukuken var olduğunu gösterir; şirket numarasını ve kuruluş tarihini içerir. (Companies House)

Company Registration Number — CRN

Şirket sicil numarası. Companies House kaydında şirketi tanımlayan numaradır. Kuruluş belgesinde yer alır; HMRC’nin vergi referans numarasıyla aynı değildir. (Companies House)

Registered office address

Şirketin kayıtlı merkez adresi. Resmî yazışmalar için kullanılan fiziksel adrestir. Şirketin kayıtlı olduğu Birleşik Krallık ülkesinde bulunur ve kamuya açık sicilde gösterilir. (Companies House)

Registered email address

Kayıtlı e-posta adresi. Companies House’un şirketle iletişim kurmak için kullandığı e-posta adresidir. Kamuya açık şirket sicilinde yayımlanmaz. (Companies House)

Standard Industrial Classification — SIC code

Ekonomik faaliyet sınıflandırma kodu. Şirketin hangi faaliyet alanında çalıştığını tanımlamak için Companies House kayıtlarında kullanılan koddur. (Companies House)

Memorandum of association

Şirket kuruluş irade beyanı. İlk pay sahiplerinin veya garantörlerin şirketi kurmayı kabul ettiklerini gösteren hukuki belgedir. (Companies House)

Articles of association

Şirketin yönetim kuralları. Şirketin nasıl yürütüleceğini belirleyen yazılı kurallardır. Kuruluş irade beyanından ayrı bir belgedir. (Companies House)

Statement of capital

Pay sermayesi bildirimi. Şirketin payları, pay türleri, toplam pay değeri ve pay sahipleri hakkındaki bilgileri içeren bildirimdir. (Companies House)

Confirmation statement

Şirket bilgileri teyit bildirimi. Companies House’taki şirket bilgilerinin doğru olduğunu teyit eder. En az yılda bir verilir; yıllık hesapların veya vergi beyannamesinin yerine geçmez. (Companies House)

Annual accounts / Statutory accounts

Yıllık hesaplar / Kanuni finansal tablolar. Şirketin mali yıl kayıtlarından hazırlanan finansal raporlardır. Bilanço, kâr-zarar hesabı ve şirketin tabi olduğu kurallara göre diğer açıklamaları kapsar. (Companies House)

Dormant company

Faaliyetsiz şirket. Ticari faaliyeti ve başka geliri olmayan şirketler için kullanılabilen statüdür. Companies House ile Corporation Tax bakımından “dormant” olmanın ölçütleri farklıdır. (Companies House ve HM Revenue & Customs)

Company authentication code

Şirket elektronik işlem doğrulama kodu. Companies House’a şirket adına elektronik bildirim yapılmasını sağlayan altı karakterli koddur. Kişisel kimlik doğrulama kodundan farklıdır. (Companies House)

Companies House personal code

Companies House kişisel kodu. Kimlik doğrulaması tamamlanan kişiye verilen 11 karakterli koddur. Şirkete değil kişiye aittir; doğrulanmış kimliğin şirket görevleriyle ilişkilendirilmesinde kullanılır. (Companies House)

Authorised Corporate Service Provider — ACSP

Yetkilendirilmiş kurumsal hizmet sağlayıcısı. Companies House’a yetkili temsilci olarak kaydolmuş hizmet sağlayıcısıdır. Yetkisi kapsamında müşterilerinin kimlik doğrulamasını gerçekleştirebilir. (Companies House)

Government Gateway

Devlet hizmetleri kullanıcı hesabı sistemi. HMRC’nin çeşitli çevrim içi hizmetlerine erişimde kullanılan kullanıcı kimliği ve giriş sistemidir. Şirket için oluşturulan bilgiler, kişinin kendi hesabından ayrı olabilir. (HM Revenue & Customs)

GOV.UK One Login

GOV.UK ortak giriş hesabı. Bu sistemi kullanan kamu hizmetlerine giriş yapılmasını ve gerektiğinde kişinin kimliğini doğrulamasını sağlayan hesaptır. (Government Digital Service)



Muhasebe, kazanç ve temel vergi terimleri

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Unique Taxpayer Reference — UTR

Mükellefe özgü vergi referans numarası. HMRC tarafından verilen 10 haneli numaradır. Kişilerin ve şirketlerin kendi vergi kayıtları için ayrı UTR’leri bulunabilir. (HM Revenue & Customs)

Corporation Tax

Kurumlar vergisi. Şirketlerin ve kapsamına giren diğer kuruluşların vergilendirilebilir kârları üzerinden alınan vergidir. Ciro üzerinden alınan bir vergi değildir. (HM Revenue & Customs)

Company Tax Return

Şirket vergi beyannamesi. Corporation Tax bakımından kâr veya zararın ve ödenecek verginin hesaplanarak HMRC’ye bildirildiği beyannamedir. (HM Revenue & Customs)

Income Tax

Gelir vergisi. Kişilerin vergi kapsamına giren gelirleri üzerinden alınan vergidir. Her gelir türü aynı kurallara tabi değildir. (HM Revenue & Customs)

Self Assessment

Kişisel vergi beyan sistemi. HMRC’nin belirli gelirler üzerindeki Income Tax’i toplamak için kullandığı sistemdir. Beyan yükümlülüğü bulunan kişi gelirlerini vergi beyannamesiyle bildirir. (HM Revenue & Customs)

Tax year

Vergi yılı. Kişisel gelir vergisi bakımından 6 Nisan’da başlayan ve takip eden yılın 5 Nisan’ında sona eren dönemdir. (HM Revenue & Customs)

Accounting period for Corporation Tax

Kurumlar vergisi hesap dönemi. Şirketin Corporation Tax hesabının yapıldığı dönemdir. Bir hesap dönemi 12 aydan uzun olamaz; şirketin finansal raporlama dönemiyle her durumda aynı olmak zorunda değildir. (HM Revenue & Customs)

Turnover

Ciro. İşletmenin giderleri düşülmeden önce elde ettiği toplam ticari gelir veya satış tutarıdır. Kâr ile aynı değildir. (HM Revenue & Customs)

Taxable profit

Vergilendirilebilir kâr. Vergi kurallarına göre hesaplanan ve verginin esas alındığı kârdır. Corporation Tax için hesaplanan kâr, yıllık hesaplarda görülen muhasebe kârından farklı olabilir. (HM Revenue & Customs)

Allowable business expenses

Vergi hesabında indirilebilen işletme giderleri. İlgili vergi kurallarının izin verdiği giderlerdir. Corporation Tax bakımından giderin iş amacıyla yapılması ve özel olarak yasaklanmamış olması gibi koşullar aranır. (HM Revenue & Customs)

Capital allowances

Sermaye harcamalarına ilişkin vergi indirimleri. İşletmede kullanılmak üzere alınan uygun ekipman, makine veya diğer varlıkların maliyetinin, kurallar çerçevesinde vergilendirilebilir kârdan indirilmesini sağlar. (HM Revenue & Customs)

Dividend

Kâr payı. Şirketin mevcut dağıtılabilir kârından pay sahiplerine yaptığı ödemedir. Corporation Tax hesaplanırken işletme gideri olarak indirilemez. (HM Revenue & Customs)

Director’s loan

Yöneticiye verilen borç. Yöneticinin şirketten aldığı; ücret, kâr payı, gider iadesi veya daha önce şirkete verdiği paranın geri ödemesi niteliğinde olmayan tutardır. (HM Revenue & Customs)

Tax residence — individuals

Gerçek kişilerde vergi mukimliği. Kişinin Birleşik Krallık vergi kuralları bakımından yerleşik sayılıp sayılmadığını belirleyen statüdür. Yurt dışı gelirlerinin vergilendirilmesini etkiler. (HM Revenue & Customs)

Double Taxation Agreement — DTA

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması. Aynı gelirin iki ülkede vergilendirilmesi durumunda hangi vergi hakkı veya indirim mekanizmasının uygulanacağını düzenleyen anlaşmadır. Birleşik Krallık ile Türkiye arasında böyle bir anlaşma bulunur. (HM Revenue & Customs)

Pay As You Earn — PAYE

Ücret üzerinden vergi ve prim tahsil sistemi. İşverenin ücret ödemelerinden Income Tax ve ilgili National Insurance tutarlarını hesaplayarak HMRC’ye bildirmesinde ve ödemesinde kullanılan sistemdir. (HM Revenue & Customs)

National Insurance contributions — NICs

Ulusal sigorta primleri. Çalışma durumuna göre çalışanlar, işverenler ve kendi hesabına çalışanlar bakımından doğabilen primlerdir. Belirli sosyal haklar ve devlet emekliliğiyle ilişkilidir. (HM Revenue & Customs)

Making Tax Digital — MTD

Vergi işlemlerinin dijitalleştirilmesi sistemi. Kapsamındaki vergi kayıtlarının dijital tutulmasını ve ilgili bildirimlerin uyumlu yazılımlarla HMRC’ye iletilmesini öngörür. VAT ve Income Tax için ayrı uygulamaları vardır. (HM Revenue & Customs)

Business rates

Ticari taşınmazlara ilişkin yerel vergi. Mağaza, ofis ve depo gibi konut dışı taşınmazlara uygulanır. Birleşik Krallık’ın farklı ülkelerinde uygulama sistemleri farklılaşır. (Valuation Office Agency)



VAT: Katma değer vergisi terimleri

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Value Added Tax — VAT

Katma değer vergisi. VAT kaydı bulunan işletmelerin sattığı çoğu mal ve hizmete uygulanan vergidir. İşlemin niteliğine göre farklı oran veya istisna kuralları bulunur. (HM Revenue & Customs)

VAT registration / VAT Registration Number — VRN

VAT kaydı / VAT kayıt numarası. İşletmenin HMRC nezdinde VAT için kaydedilmesidir. Kayıt sonucunda dokuz haneli VAT numarası verilir. (HM Revenue & Customs)

VAT taxable turnover

VAT kapsamındaki vergilendirilebilir ciro. VAT’den istisna olmayan mal ve hizmet satışlarının toplam değeridir. Sıfır oranlı satışlar da bu hesaba dâhildir. (HM Revenue & Customs)

VAT Return

VAT beyannamesi. Belirli bir dönem için satışlarda hesaplanan ve alışlarda ödenen VAT bilgilerinin HMRC’ye bildirildiği beyannamedir. (HM Revenue & Customs)

Input tax

Alışlarda yüklenilen VAT. İşletmenin mal ve hizmet alımlarında ödediği VAT’dir. İndirilebilmesi veya geri alınabilmesi ilgili kurallara bağlıdır. (HM Revenue & Customs)

Output tax

Satışlarda hesaplanan VAT. VAT kaydı bulunan işletmenin vergiye tabi satışları üzerinden hesapladığı VAT’dir. (HM Revenue & Customs)

Zero-rated

Sıfır oranlı işlem. VAT kapsamındaki bir işleme %0 oran uygulanmasıdır. İşlem, VAT bakımından vergilendirilebilir olmaya devam eder. (HM Revenue & Customs)

Exempt

VAT’den istisna işlem. VAT uygulanmayan istisna kapsamındaki işlemdir. Sıfır oranlı işlemden farklıdır; ilgili giderlerdeki VAT’nin geri alınmasını da etkileyebilir. (HM Revenue & Customs)

Place of supply — services

Hizmetin VAT bakımından sunulduğu yer. Hizmetin hangi ülkede verilmiş sayılacağını belirleyen kurallardır. Hizmete hangi ülkenin VAT kurallarının uygulanacağını belirlemede kullanılır. (HM Revenue & Customs)

Reverse charge — overseas services

Yurt dışından alınan hizmetlerde alıcının VAT’yi hesaplaması. Uygulandığı durumlarda VAT’yi yabancı tedarikçi yerine Birleşik Krallık’taki müşteri hesaplar ve kendi beyannamesinde gösterir. (HM Revenue & Customs)

Postponed VAT Accounting — PVA

İthalat VAT’sinin beyanname üzerinden muhasebeleştirilmesi. Uygun ithalatlarda VAT’yi sınırda ödemek yerine VAT beyannamesinde hesaplamaya; indirim şartları sağlanıyorsa aynı beyannamede indirmeye imkân verir. (HM Revenue & Customs)


İthalat, ihracat, gümrük ve menşe

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Import

İthalat. Bir ülkeye yurt dışından mal getirilmesidir. Birleşik Krallık rehberlerinde Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda için farklı ithalat süreçleri bulunabilir. (HM Revenue & Customs)

Export

İhracat. Malların bir ülkeden yurt dışına gönderilmesidir. Birleşik Krallık’tan ihracatta varış ülkesinin kuralları, gümrük beyanı ve gerektiğinde izin belgeleri dikkate alınır. (HM Revenue & Customs)

Economic Operators Registration and Identification — EORI

Gümrük işlemleri için işletmeci kayıt ve tanımlama numarası. Mal hareketlerinde ve gümrük işlemlerinde kullanılır. Büyük Britanya için GB, belirli Kuzey İrlanda işlemleri için XI başlangıçlı numaralar söz konusudur. (HM Revenue & Customs)

Commodity code

Eşya tarife sınıflandırma kodu. Malın gümrük beyannamesinde sınıflandırılmasını sağlar. Uygulanacak vergilerin, izinlerin ve bazı diğer şartların belirlenmesinde kullanılır. (HM Revenue & Customs)

Trade Tariff

Gümrük tarife sistemi. Ürün sınıflandırmasının, gümrük vergilerinin ve ilgili ithalat kurallarının kontrol edildiği resmî sistemdir. (HM Revenue & Customs)

Customs Duty

Gümrük vergisi. İthal edilen mala, tarife sınıflandırması ve ilgili gümrük kuralları uyarınca uygulanabilen vergidir. İthalat VAT’sinden ayrı bir vergidir. (HM Revenue & Customs)

Import VAT

İthalat katma değer vergisi. Mal ithalatı nedeniyle doğabilen VAT’dir. Gümrük vergisi ile ayrı hesaplama ve ödeme kurallarına tabidir. (HM Revenue & Customs)

Customs value

Gümrük kıymeti. İthal edilen malın gümrük değerleme kurallarına göre belirlenen değeridir. Gümrük vergisi ve ithalat VAT’si hesaplamalarında kullanılır. (HM Revenue & Customs)

Customs declaration

Gümrük beyannamesi. İthal veya ihraç edilen mallara ve uygulanacak gümrük işlemine ilişkin bilgilerin gümrük idaresine resmî olarak bildirilmesidir. (HM Revenue & Customs)

Customs Declaration Service — CDS

Gümrük Beyan Sistemi. Birleşik Krallık’ta ithalat ve ihracat beyannamelerinin sunulmasında kullanılan HMRC sistemidir. (HM Revenue & Customs)

Customs agent / Customs broker

Gümrük temsilcisi veya aracısı. İşletme adına gümrük beyannamesi ve ilgili işlemleri yürütebilen hizmet sağlayıcısıdır. (HM Revenue & Customs)

Freight forwarder

Taşıma organizatörü. Uluslararası mal taşımacılığını organize eden hizmet sağlayıcısıdır. Sunduğu hizmete bağlı olarak gümrük işlemlerini de düzenleyebilir. (HM Revenue & Customs)

Direct representation

Doğrudan temsil. Temsilcinin müşterisi adına işlem yapmasıdır. Beyanın doğruluğu ve doğan vergiler bakımından temel sorumluluk müşteride kalır. (HM Revenue & Customs)

Indirect representation

Dolaylı temsil. Temsilcinin müşteri hesabına, fakat kendi adına işlem yapmasıdır. Temsilci, gümrük vergisi ve ithalat VAT’sinden müşteriyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. (HM Revenue & Customs)

Free Trade Agreement — FTA

Serbest ticaret anlaşması. Taraflar arasındaki ticarette tercihli tarifeler, menşe kuralları ve diğer ticari düzenlemeleri belirleyen anlaşmadır. Anlaşmanın bulunması, her malın koşulsuz vergisiz olduğu anlamına gelmez. (Department for Business and Trade)

Rules of origin

Menşe kuralları. Malın hangi ülke menşeli sayılacağını belirler. Menşe, malın gönderildiği veya satın alındığı ülkeyle aynı olmak zorunda değildir. (HM Revenue & Customs)

Declaration on origin

Menşe beyanı. İhracatçının malın ilgili menşe şartlarını karşıladığını belirten beyanıdır. Birleşik Krallık–Türkiye ticaret anlaşmasında tercihli tarife talebinde kullanılır. (Department for Business and Trade)

Tariff preference

Tercihli gümrük tarifesi. İlgili anlaşmanın menşe ve diğer şartlarını karşılayan mallara uygulanan indirimli veya sıfır gümrük vergisidir. (Department for Business and Trade)

Tariff quota

Tarife kotası. Belirli miktardaki ithalata normalden düşük gümrük vergisi uygulanmasına imkân veren düzenlemedir. İndirimli uygulama, belirlenen miktarla sınırlıdır. (Department for Business and Trade)

Import licence / Export licence

İthalat izni / İhracat izni. İlgili ürünün ithalatı veya ihracatı için yetkili makamdan alınması gereken izindir. Gereklilik, ürünün türüne ve uygulanan kontrollere bağlıdır. (Department for Business and Trade)


Özel gümrük işlemleri ve ticaret savunma önlemleri

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Customs warehousing

Gümrük antreposu rejimi. Malların, gümrük vergisi ve VAT ödemesi ertelenerek yetkili bir antrepoda tutulmasıdır. Vergilerin doğması, malların daha sonra hangi işleme tabi tutulduğuna bağlıdır. (HM Revenue & Customs)

Inward processing

Dâhilde işleme. İşlenmek veya onarılmak üzere ithal edilen mallarda, izin ve rejim şartları kapsamında gümrük vergisi ile ithalat VAT’sinin askıya alınmasını sağlayan düzenlemedir. (HM Revenue & Customs)

Duty Deferment Account — DDA

Gümrük vergileri erteleme hesabı. Kapsamındaki ithalat vergilerinin her sevkiyatta ayrı ödenmesi yerine, aylık tek otomatik ödeme yoluyla ödenmesini sağlayan hesaptır. (HM Revenue & Customs)

Anti-dumping duty

Dampinge karşı vergi. Dampingli ithalatın yerli sanayi üzerindeki zararlı etkilerine karşı uygulanan ek vergidir. Damping, malın ihracatçı ülkedeki normal değerinin altında ihraç edilmesiyle ilişkilidir. (Trade Remedies Authority)

Countervailing duty

Sübvansiyona karşı telafi edici vergi. Belirli yabancı devlet sübvansiyonlarından yararlanan ithalatın yerli sanayiye verdiği zararı gidermek için uygulanabilen ek vergidir. (HM Revenue & Customs)

Safeguard measure

Korunma önlemi. Artan ithalatın yerli üreticilere ciddi zarar vermesi veya zarar tehdidi oluşturması durumunda uygulanabilen geçici ticaret önlemidir. Ek vergi veya tarife kotası içerebilir. (Trade Remedies Authority)


Ticari belgeler ve teslim şekilleri

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Invoice

Fatura. Satıcı, müşteri, mal veya hizmet, tarihler ve ödenecek tutar gibi bilgileri içeren ticari belgedir. VAT uygulanıyorsa ilgili vergi bilgileri de gösterilir. (HM Revenue & Customs)

Commercial invoice

Ticari fatura. Dış ticarette malın tanımı, miktarı, bedeli ve tarafları gibi bilgileri gösteren; taşıma ve gümrük işlemlerinde kullanılan faturadır. (Department for Business and Trade)

Incoterms

Uluslararası teslim şekilleri. Satıcı ve alıcının mal teslimindeki görev, maliyet ve risk paylaşımını belirleyen kurallardır. (HM Revenue & Customs)

EXW — Ex Works

İşyerinde teslim. Satıcı, malları kendi tesisinde veya belirlenen yerde alıcının kullanımına sunar; araca yükleme ve ihracat gümrüklemesini üstlenmez. (HM Revenue & Customs)

FCA — Free Carrier

Taşıyıcıya teslim. Mallar, belirlenen yerde alıcının seçtiği taşıyıcıya veya kişiye teslim edilir. (HM Revenue & Customs)

FOB — Free on Board

Gemide teslim. Mallar, yükleme limanında belirlenen gemiye yüklenir; kayıp veya hasar riski gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. (HM Revenue & Customs)

CIF — Cost, Insurance and Freight

Mal bedeli, sigorta ve navlun. Satıcı, varış limanına taşıma ve sigortayı karşılar; risk, yükleme limanında mallar gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. (HM Revenue & Customs)

DAP — Delivered at Place

Belirlenen yerde teslim. Mallar, varış yerinde gelen araç üzerinde boşaltılmaya hazır olarak alıcıya sunulur. (HM Revenue & Customs)

DDP — Delivered Duty Paid

Vergileri ödenmiş teslim. Satıcı, ihracat ve ithalat gümrük işlemleri ile vergileri üstlenir; malları belirlenen yerde boşaltılmaya hazır teslim eder. (HM Revenue & Customs)


Yatırım, finansman ve destek programları

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

Foreign Direct Investment — FDI

Doğrudan yabancı yatırım. DBT’nin istatistiksel tanımında, yurt dışındaki yatırımcının Birleşik Krallık’taki işletmede en az %10 pay veya oy hakkı edinmesiyle ilişkilendirilen yatırımdır. (Department for Business and Trade)

Equity finance

Pay karşılığı finansman. İşletmenin, yatırımcıya şirket payı vererek sermaye sağlamasıdır. Borçlanma yoluyla finansmandan farklıdır. (HM Revenue & Customs)

Debt finance

Borç finansmanı. İşletmenin banka veya yatırımcılardan borç alarak finansman sağlamasıdır. Pay çıkararak sermaye toplamak yerine borç yükümlülüğü doğurur. (HM Revenue & Customs)

Grant

Hibe. Belirli amaç ve koşullarla verilen finansal destektir. Hibe koşullarının ihlali veya paranın uygun kullanılmaması durumunda geri ödeme istenebilir. (Birleşik Krallık Hükümeti)

Eligibility criteria

Başvuru uygunluk şartları. Bir destek veya finansman programına başvurabilmek için karşılanması gereken ölçütlerdir. (Birleşik Krallık Hükümeti)

Match funding

Eş finansman. Kamu desteğini tamamlamak üzere başvurucunun sağlaması gereken finansman katkısıdır. Katkının kapsamı ve miktarı ilgili programın koşullarına bağlıdır. (Cabinet Office)

Enterprise Investment Scheme — EIS

İşletme yatırımına yönelik vergi teşvik programı. Uygun şirketlerin yeni paylarına yatırım yapan bireylere, belirli koşullarla vergi avantajları sunarak şirketlerin sermaye toplamasını destekler. (HM Revenue & Customs)

Seed Enterprise Investment Scheme — SEIS

Yeni işletmelerin başlangıç yatırımlarına yönelik vergi teşvik programı. Uygun yeni işletmelerin paylarına yatırım yapan bireylere, program şartları çerçevesinde vergi avantajları sağlar. (HM Revenue & Customs)

National Security and Investment Act — NSI Act

Ulusal Güvenlik ve Yatırım Yasası. Belirli şirket veya varlık edinimlerinin ulusal güvenlik bakımından incelenmesini ve gerektiğinde işleme müdahale edilmesini sağlayan yasal çerçevedir. (Cabinet Office)


Ürün uygunluğu ve fikri mülkiyet

İngilizce terim veya kısaltma

Türkçe karşılığı ve açıklaması

UK Conformity Assessed — UKCA

Birleşik Krallık uygunluk işareti. Kapsamındaki ürünlerde üreticinin ilgili Birleşik Krallık ürün gerekliliklerinin karşılandığını belirttiği işarettir. Uygulanacak süreç ürün türüne ve pazara göre belirlenir. (Department for Business and Trade)

CE marking

CE uygunluk işareti. Üreticinin ürünün ilgili Avrupa ürün gerekliliklerini karşıladığını belirttiği işarettir. Büyük Britanya’da kabul edilmesi, ilgili ürün grubunun kurallarına bağlıdır. (Department for Business and Trade)

Trade mark

Marka. İşletmenin mal veya hizmetlerini tanımlayan marka adı veya logo gibi işaretlerdir. Marka tescili, izinsiz kullanıma karşı hukuki koruma sağlar. (Intellectual Property Office)

Patent

Patent. Şartları karşılayan bir buluş için verilen; sahibine buluşun izinsiz üretilmesine, kullanılmasına veya satılmasına karşı hukuki koruma sağlayan haktır. (Intellectual Property Office)


Yorumlar


bottom of page